بیماری اگزما یا درماتیت یکی از بیماریهای شایع پوست می باشد بطوری که درصد بالایی از بیماران کلینیکهای تخصصی پوست را بیماران مبتلا به این بیماری تشکیل می دهند .

اگزمای دست خانمهای خانه دار یکی ازانواع اگزمای تحریکی می باشد که بسیار شایع است . بطور کلی اگزما را به دودسته می توان تقسیم کرد یکی نوع تحریکی ودیگری نوع آلرژیک . درنوع تحریکی هر ماده محرکی می تواند باعث تشدید بیماری شود اما درنوع آلرژیک ماده خاصی باعث ایجاد وتشدید بیماری می باشد وسیستم ایمنی بدن نیز درایجاد بیماری دخالت دارد. مثال نوع الرژیک حساسیت به نیکل است که دردختران نوجوان وجوان شایعتربوده ودر ناحیه مچ دست و نرمه گوش بیشتر رخ می دهد . اگزماها ی تحریکی حتی به مواد غیرمحرک هم می تواند حساس بوده وتماس با یک شوینده معمولی نیز می تواند باعث تشدید بیماری شود . شکل ظاهری ضایعات اگزمایی بسته به حاد ومزمن بودن بیماری متفاوت است . درنوع حاد بیماری ضایعات تاولی ریز خارش دار ومترشحه رخ داده ودرنوع مزمن پوست خشک بوده وضخامت آن افزایش یافته وترکهای پوستی ایجاد شده وخارش نیز بشدت وجود دارد .

اصل اساسی در بیماری اگزما پرهیز از تماس با مواد محرک در اگزمای تحریکی وپرهیز از تماس با ماده آلرژن در اگزمای تماسی آلرژیک است . تستهای خاصی می تواندبه ما کمک کند تا ماده آلرژن رابشناسیم واز آن پرهیز کنیم . در مورد درمان نیز استفاده از مواد خشک کننده پوست درانواع مترشحه و داروهای نرم کننده در نوع خشک بیماری همراه با استرویید های موضعی می تواند کمک کننده باشد . درمورد اگزمای دست خانمهای خانه دار استفاه از دستکش نخی مناسب درکارهای خشک منزل واستفاده از دستکش نایلنی برروی دستکش نخی درکارهای مرطوب مثل ظرفشویی ورختشویی لازم وضروری است . مواد شوینده دست نیز باید به گونه ای انتخاب شود که کمترین تحریک را داشته باشند . البته گاهی حتی تماس با آب می تواند بیماری اگزمای تحریکی دست راتشدید کند که دراین گونه موارد باید شستشوی دست به حداقل ممکن برسد وهربار پس از شستشو ازنرم کننده های قوی پوست مثل وازلین واوسرین استفاده شود . البته اگزما انواع دیگری نیز دارد مثل اگزمای سکه ای ، اگزمای بعلت تجمع خون درساق پا ، اگزمای کراکل و..... که کمتر ازانواع گفته شده شایع بوده ودرمان آنها نیز ازهمان اصول کلی درمان اگزماها پیروی می کند .

 

اتوپیک درماتیت

اتوپیک درماتیت یک بیماری طولانی مدت پوست است. اتوپیک به معنی تمایل به ایجاد وضعیت های حساسیتی و درماتیت به معنی ورم پوست است.

شایعترین نشانه های اتوپیک درماتیت عبارتند از:

پوست خشک و خارش دار

بثورات بر روی صورت، داخل آرنج، پشت زانوها، و بر روی دست ها و پاها

خارش پوست می تواند ایجاد این مشکلات کند:

قرمزی

ورم

ترک

خروج مایع تمیز

کلفتی پوست

پوسته اندازی

اغلب، پوست بدتر می شود(عود)، و بعد بهبود می یابد و مرتب می شود(بهبودی).

 

چه کسی درماتیت اتوپوتیک می گیرد؟

درماتیت اتوپیک بیشتر در بین اطفال و کودکان شایع است. اما در مورد هر فردی می تواند اتفاق افتد. افرادی که در شهرها زندگی می کنند و مناطق خشک آب و هوایی ممکن است بیشتر این بیماری بگیرند.

وقتی بچه ها با اتوپیک درماتیت بزرگتر می شوند، این مشکل می تواند بهبود یافته یا برود.اما پوست ممکن است خشک بماند و به آسانی قابل تحریک باشد.در زمان های دیگر، درماتیت اتوپیک یک مشکل در بزرگسالی است.

شما نمی توانید بیماری را از کسی بگیرید یا به دیگران انتقال دهید.

 

 دیگر انوع مشکلات پوستی

درماتیت اتوپیک اغلب به عنوان اگزما نامیده می شود. اگزما اصطلاحی برای انواع زیادی از مشکلات پوستی است. اتوپیک درماتیت شایعترین نوع اگزما است.دیگر انواع عبارتند از:

اگزمای حساسیت تماسی. پوست قرمز شده، خارش دار و گریان است چون ماده ای را لمس کرده که سیستم ایمنی بدن آن را به عنوان جسم خارجی شناخته، مانند سم پیچک.

اگزمای تماسی. پوست دارای قرمزی، خارش، و سوزش در یک نقطه است چون یک تماس با چیز هایی که ایجاد آلرژی می کند داشته است مانند اسید، پاک کننده ها، یا دیگر مواد شیمیایی.

اگزمای Dyshidrotic . پوست کف دست ها و پاها تحریک شده و قرمز و تاول های عمیق و تمیز که دارای خارش و سوزش است.

درماتیت عصبیNeurodermatitis . تکه های فلس دار بر روی سر ، پایین پاها، مچ، یا ساعدها که بوسیله خارش موضعی (مانند یک حشره گزیدگی ایجاد می شود).

اگزمای سکه ایNummular .پوست دارای نقاطی سکه ای شکل از التهاب است. این نقاط می تواند پوسته دار، دارای مرز و مقیاس و خیلی خارش دار باشد.

اگزمای سبوریکSeborrheic . پوست دارای نقاط زرد، روغنی، فلس دار بر روی سر، صورت، و گاهی از اوقات نقاط دیگر بدن است.

درماتیت گرفتگیStasis .پوست تحریک شده و قرمز در پایین پاها است، اغلب به علت مشکل جریان خون است.

 

علل درماتیت اتوپیک چیست؟

علت درماتیت اتوپیک شناخته شده نیست. احتمالا به علت هر دو عوامل ژنتیکی(در یک خانواده دور می زند) و عوامل محیطی است.افراد با این بیماری اغلب دارای وضعیت های دیگر اتوپیک هستند، مانند تب یونجه و آسم.

نحوه تشخیص درماتیت اتوپیک؟

تشخیص بر اساس نشانه ها است. هر فردی دارای نشانه های مخلوط خاص خود است که با زمان تغییر می کند.پزشکان برای تاریخچه پزشکی سئوال خواهند کرد که:

در مورد نشانه های شما بدانند

بدانند کی نشانه ها اتفاق می افتد

بیماریهای دیگر را رد کنند

بدنبال علل نشانه ها بگردند.

سوالهایی که پزشکان ممکن است بپرسند:

دیگر اعضای خانواده با آلرژی ها سابقه ای دارند

آیا شما دارای وضعیت هایی مانند تب یونجه یا آسم هستید

آیا شما اطراف چیزی که ممکن است به پوست آزار برساند بوده اید

مشکلات خواب

غذاهایی که ممکن است منجر به عود ناراحتی پوستی شود

درمان هایی که برای دیگر مشکلات پوستی خود داشته اید

استفاده از استروئیدها و داروها

اغلب آزمایشی برای استفاده تشخیصی در این بیماری وجود ندارد.ولی شما ممکن است برای آلرژی ها توسط یک متخصص پوست یا یک متخصص آلرژی آزمایش شوید.

چیزهایی که درماتیت اتوپیک را بدتر می کند:

محرک ها و حساسیت زا ها می توانند درماتیت اتوپیک را بدتر کنند.

محرک ها چیزهایی هستند که ممکن است موجب قرمزی پوست، خارش و یا سوزش شود. آنها شامل:

پشم یا الیاف ساخته دست انسان

صابون ها و پاک کننده ها

برخی عطرها و مواد آرایشی

موادی مانند کلرین، روغن های معدنی، یا حلال ها

گردو خاک یا شن

سیگار کشیدن

آلرژنها مواد ایجاد کننده آلرژی هستند از غذاها، گیاهان، حیوانات، تا هوا. آلرژن ها شایع عبارتند از :

تخم مرغ، نخود فرنگی، شیر، فرآورده های لوبیا، گندم

گردو خاک کرم ریز

کپک قارچی

دانه گرده

شوره سگ و گربه

استرس، خشم، و ناکامی می تواند درماتیت اتوپیک را بدتر کند، ولی نشان داده نشده است که موجب آن می شوند. عفونت های پوستی، درجه حرارت، و آب و هوا همچنین می تواند موجب عود آن شوند.

چیزهایی دیگری که موجب عود می گردند عبارتند از:

عدم استفاده کافی از مرطوب کننده ها بعد از حمام

کاهش رطوبت در زمستان

آب و هوای خشک

حمام های طولانی یا دوش گرفتن زیاد

رفتن از عرق کردن به سمت یخ کردن

عفونت های باکتریایی

 

چگونه درماتیت اتوپیک درمان می شود؟

درمان وقتی خوب کار می کند که بیمار، اعضای خانواده، و پزشک با هم کار کنند. برنامه درمانی بر این اساس است:

سن

نشانه ها

سلامتی عمومی

شما باید به دقت برنامه درمانی را دنبال کنید. سعی کنید متوجه شوید که چه چیزهایی مفید یا مضر هستند. نشانه ها اغلب با مراقبت صحیح پوستی و تغییر شیوه زندگی بهبود می یابد.

هدف های درمانی درماتیت اتوپیک بهبود پوست و پیشگیری از عود آن است.

پزشک می تواند کمک به شما کند تا:

دارای یک برنامه مراقبت خوب پوستی شوید

از چیزهایی که منجر به عود می شوند پرهیز کنید

درمان نشانه ها وقتی که اتفاق می افتند

شما و اعضای خانواده باید تغییرات در پوست را زیر نظر داشته باشید برای یافتن اینکه کدام درمان بیشترین کمک را به شما می کند.

داروها برای درماتیت اتوپیک عبارتند از:

کرمهای پوستی یا پمادها که ورم را کنترل می کنند و واکنش های آلرژیک را پایین می آورند

کورتیکو استروئیدها

آنتی بیوتیک برای درمان عفونت ها ایجاد شده توسط باکتری ها

آنتی هیستامین ها که افراد را خواب آلوده کرده و کمک به توقف خارش در شب می کند.

داروهای مهار کننده سیستم ایمنی

دیگر درمان ها شامل:

نور درمانی

مخلوطی از نور درمانی و دارویی به نام psoralen

محافظت پوستی که کمک به ترمیم پوست و سالم نگه داشتن آن می شود

محافظت ار آلرژن ها

 درماتیت اتوپیک و واکسناسیون برای آبله

افراد با درماتیت اتوپیک نباید واکسن آبله را دریافت کنند. چون ممکن است ایجاد مشکلات وخیم در افراد با درماتیت اتوپیک کند.

چه تحقیقاتی در مورد درماتیت اتوپیک انجام شده است؟

تحقیق در زمینه علت درماتیت اتوپیک ، و چگونگی مدیریت درمانی ، درمان، و پیشگیری انجام شده است.

تحقیقات شامل:

ژنتیک

تغییرات بیوشیمیایی در پوست و گلبول های سفید

فاکتورهای ایمنی

نور درمانی

باکتری موسوم به استاف اورئوس

تحقیقات دارویی

  خواص عسل ،زیتون وکالاندولا

عسل :

مهمترین خاصیت عسل ضد میکروب بودن آن است. زیرا عسل حاوی آنتی بیوتیک و آنزیم دیاستاز است. از اینرو عسل در درمان زخمها و عفونتهای پوستی مزمن به کار برده می شود. عسل به عنوان التیام دهنده زخم و نگهدارنده پوست مورد تأئید قرار گرفته است. عسل به سلامت پوست کمک میکند و باعث لطافت پوست میگردد و نیز ضد پیری است.

الف) تسکین سوزش و آفتاب سوختگی پوست

ب) مرطوب کننده طبیعی

ج) درمان جوشهای ریز

ـ همیشه بهار: گیاه همیشه بهار با نام علمیCalendula officinalis دارای گلهای زرد یا نارنجی با گلبرگهای زیاد که در نواحی اروپا و آمریکا ی شمالی می روید. گلهای آن قرنهاست که مصارف داروئی دارد و می تواند به شکل پماد یا محلول مورد استفاده قرار گیرد.

ـ اشکال داروئی: کالاندولا در اشکال مختلف لوسیون، پماد روغن، عصاره و تنتور برگ تازه یا خشک شده در دسترس می باشد.

ـ عملکرد: دارای خاصیت ضد میکروبی، ضد اسپاسم، ضد التهاب، قابض و محرک ملایم.

ترکیبات شیمیائی و خواص کالاندولا:

گیاه همیشه بهار (کالاندولا ) حاوی کالاندوئین، رزین، آلبومین، اسیدهای آلی، ساپونین، اسانس و نیز غنی از کاروتنوئید هاست که کمک به ترمیم سریع پوست می نماید.

کالاندولا یکی از بهترین گیاهان در درمان زخمها، بریدگیها ،سوختگیها، تاولها، خراشیدگی و عفونتها می باشد.

به علت خاصیت آنتی سپتیک و نیز بهبود در گردش خون نواحی آسیب دیده می تواند زخمها را خیلی سریع التیام بخشد. همچنین در بند آوردن خونریزی وممانعت از کوفتگی، کبودی و ضرب دیدگی مفید می باشد.

در معالجه ترک پوست و جوشهای صورت معروف است و در درمان کورک، زگیل و هیپر کراتواز پوست اثر قاطع دارد ..به عنوان یک ماده ضد قارچ می تواند در درمان میخچه پا، عفونت قارچی یا کچلی و کاندیدا مؤثر باشد.

 

 کلام آخر:

اثرات طبی کاربرد عصاره پروپیلن گلیکولی همیشه بهار (کالاندولا )در محصولات آرایشی بهداشتی نیز عبارتند از:

تقویت کننده پوست، مرطوب کننده، ضد اگزما، ضد التهابهای پوستی، جلوگیری از آفتاب سوختگی، نرم کننده و محافظت کننده پوست.

کالاندولا با تشکیل سلولهای جدید موجب ترمیم و تسکین پوست های حساس و ملتهب شده، گردش خون را بهبود بخشیده وپوست را تقویت می نماید.

الف) رفع جوشهای صورت وترک پوست

ب) نرم کننده وحفاظت از پوستهای حساس

روغن زیتون :

باعث نرمی، لطافت وشادابی پوست می گردد.

الف) رفع چین وچروک پوست

ب) مرطوب کننده

  پیشنهادات ما :

ما از عسل، ضد میکروب بودن آن را پیشنهاد می کنیم . عسل به دلیل خاصیت ضد میکروب بودن به عنوان التیام دهنده زخم، نگهدارنده پوست و نیز جلوگیری کننده از پیری پوست می باشد.

کالاندولا گردش خون را بهبود بخشیده وباعث تشکیل سلولهای جدید و در نتیجه ترمیم پوستهای حساس وملتهب میگردد.

روغن زیتون مرطوب کننده قوی است که باعث نرمی، لطافت وشادابی پوست میگردد.

دکتر فرشاد اکبرنژاد